තොරතුරු සහ සංනිවේදන තාක්ෂණය (ICT)

තොරතුරු තාක්ෂණය (IT) අපගේ දෛනික ජීවිතයේ අනිවාර්ය අංගයක් වී ඇති අතර එය අපගේ සමාජයේ ප්‍රගතිය පිටුපස ඇති ප්‍රගතශීලී බලවේගයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.

ඩිජිටල්කරණය අපගේ ජීවිතයේ සෑම අංශයකම විප්ලවීය වෙනසක් සිදු කර ඇති යුගයක, තොරතුරු තාක්ෂණය එතරම් වැදගත් වන්නේ මන්දැයි තේරුම් ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. මෙම ලිපිය අද අපේ ලෝකයේ තොරතුරු තාක්ෂණය සහ එහි වැදගත්කම ගවේෂණය කරයි.

තොරතුරු තාක්ෂණය අපගේ සමකාලීන ලෝකයේ අවිවාදිත ලෙස තීරණාත්මක ය.වැඩි වැඩියෙන් ඩිජිටල් පරිසරයක් තුළ සම්බන්ධ වීමට, සන්නිවේදනය කිරීමට, නව්‍යකරණය කිරීමට සහ දියුණු වීමට එය අපව බලගන්වයි.

තොරතුරු තාක්ෂණයේ වැදගත්කම අප වැඩ කරන ආකාරය සහ ඉගෙන ගන්නා ආකාරය සිට තොරතුරු වෙත ප්‍රවේශ වන ආකාරය සහ තීරණ ගන්නා ආකාරය දක්වා අපගේ ජීවිතයේ විවිධ අංශ කෙරෙහි එය දක්වන බලපෑමෙන් පැහැදිලි වේ.

 තාක්‍ෂණය අඛණ්ඩව පරිණාමය වන විට, එහි වැදගත්කම වර්ධනය වනු ඇත, අපගේ සමාජවල සහ ආර්ථිකයන්හි අනාගතය හැඩගස්වනු ඇත.

1. සන්නිවේදනය පහසු කිරීම

තොරතුරු තාක්ෂණයේ වඩාත්ම තීරණාත්මක කාර්යභාරය වන්නේ සන්නිවේදනය පහසු කිරීමයි. තොරතුරු තාක්‍ෂණය භූගෝලීය බාධක ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, ලෝකයේ සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම මිනිසුන්ට තත්‍ය කාලීනව එකිනෙකා හා සම්බන්ධ වීමට ඉඩ සලසයි. විද්‍යුත් තැපෑලෙන් සහ ක්ෂණික පණිවිඩ යැවීමේ සිට සමාජ මාධ්‍ය වේදිකා දක්වා, තොරතුරු තාක්‍ෂණය සන්නිවේදනය වඩාත් කාර්යක්ෂම, පිරිවැය-ඵලදායී සහ ක්ෂණික බවට පරිවර්තනය වී තිබේ.

 මෙම ගෝලීය සම්බන්ධතාව පුද්ගලයන් අන්තර්ක්‍රියා කරන ආකාරය පරිවර්තනය කරනවා පමණක් නොව ව්‍යාපාරවල විප්ලවීය වෙනසක් ද සිදු කර ඇති අතර, ගෝලීය පරිමාණයෙන් හවුල්කරුවන් සහ ගනුදෙනුකරුවන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට ඔවුන්ට හැකි වේ.

2. කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු කිරීම

තොරතුරු තාක්ෂණ මෙවලම් සහ පද්ධති විවිධ කර්මාන්ත හරහා කාර්යක්ෂමතාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු කර ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, ස්වයංක්‍රීය මෘදුකාංග සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) මානව දෝෂ අවම කිරීම සහ කාලය ඉතිරි කිරීම සඳහා විධිමත් ක්‍රියාවලි සපයා ඇත. නිෂ්පාදනයේදී, රොබෝවරු සහ පරිගණක පාලිත පද්ධති නිෂ්පාදන අනුපාත සහ අනුකූලතාව වැඩි දියුණු කර ඇත.

සෞඛ්‍ය සේවා අංශයේ, විද්‍යුත් සෞඛ්‍ය වාර්තා මගින් රෝගීන්ගේ දත්ත කරා වඩාත් පහසුවෙන් ප්‍රවේශ විය හැකි බවට පත් කර ඇත.

තොරතුරු තාක්‍ෂණය ලොජිස්ටික්ස්, සැපයුම් දාම කළමනාකරණය සහ ගණන් කළ නොහැකි වෙනත් ක්ෂේත්‍රවල විප්ලවීය වෙනසක් සිදු කර ඇත.

3. තොරතුරු ප්‍රවේශය

තොරතුරු තාක්ෂණයේ නිෂ්පාදනයක් වන අන්තර්ජාලය, තොරතුරු සඳහා ප්‍රවේශ වීමට සියල්ලන්ටම සම අවකාශ සපයා ඇත. එය ගෝලීය දැනුම හා දත්ත ගබඩාවක් බවට පත්ව ඇත. අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවයක් ඇති ඕනෑම කෙනෙකුට ඕනෑම විෂයයක් පිළිබඳ ඇදහිය නොහැකි තරම් තොරතුරු සම්භාරයක් ලබා ගත හැකිය. මෙය පුද්ගලයන්ට ඉගෙනීමට, නවෝත්පාදන කිරීමට සහ දැනුවත් තීරණ ගැනීමට පහසු කර තිබේ.

සියලු වයස්වල සහ පසුබිම්වල පුද්ගලයින්ට පහසුවෙන් යමක් ඉගෙන ගැනීමට අවශ්‍ය තොරතුරු සොයා ගැනීම සඳහා ප්‍රවේශ විය හැකි බවට පත් කිරීමෙන් තොරතුරු තාක්ෂණය ද අධ්‍යාපනය වැඩිදියුණු කර ඇත.

4. ආර්ථික වර්ධනය සහ නවෝත්පාදනය

ආර්ථික වර්ධනය සඳහා තොරතුරු තාක්ෂණය තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. එය නව නිෂ්පාදන සහ සේවා සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ව්‍යාපාර සඳහා මෙවලම් සහ වේදිකා සැපයීම මගින් නවෝත්පාදනය පෝෂණය කරයි.

ආරම්භක සහ තාක්ෂණික සමාගම් තාක්‍ෂණික දියුණුව තුළින් ආර්ථික සංවර්ධනය අඛණ්ඩව මෙහෙයවයි. ඩිජිටල් ආර්ථිකය අසංඛ්‍යාත රැකියා අවස්ථා නිර්මාණය කර ඇති අතර තොරතුරු තාක්ෂණ අංශය ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන රැකියා ක්ෂේත්‍ර වලින් එකකි. 

5. ආරක්ෂාව සහ පෞද්ගලිකත්වය

වැඩිවන ඩිජිටල් ලෝකයක, සයිබර් ආරක්‍ෂාව සහ දත්ත වල රහස්‍යභාවය සුරැකීම ප්‍රධානතම අවශ්‍යතා බවට පත්ව ඇත. තොරතුරු තාක්‍ෂණය ඩිජිටල් වත්කම් නිර්මාණය කිරීම පමණක් නොව ඒවා ආරක්ෂා කිරීම ද වගකිව යුතුය. උසස් සංකේතනය, සත්‍යාපන ක්‍රම සහ ආරක්ෂක ප්‍රොටෝකෝල සංවේදී තොරතුරු ආරක්ෂා කරයි. ඵලදායී තොරතුරු තාක්ෂණ ආරක්ෂණ පියවරයන් නොමැතිව, ව්‍යාපාර, රජයන් සහ පුද්ගලයන් සයිබර් ප්‍රහාර සහ දත්ත කඩකිරීම් වලට ගොදුරු විය හැක.

6. තීරණ ගැනීම සහ විශ්ලේෂණ

දත්තවල වටිනාකම උකහා ගැනීමේදී තොරතුරු තාක්ෂණය ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. තොරතුරු තාක්ෂණ පද්ධති, දත්ත විශ්ලේෂණ සහ AI සමඟ ඒකාබද්ධව, දැනුවත් තීරණ ගැනීමට ආයතනවලට උදවු කරයි. ව්‍යාපාරවලට ඔවුන්ගේ උපාය මාර්ග ප්‍රශස්ත කිරීමට සහ ප්‍රතිඵල වැඩිදියුණු කිරීමට පාරිභෝගික හැසිරීම්, වෙළඳපල ප්‍රවණතා සහ මෙහෙයුම් දත්ත විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.

7. සෞඛ්‍ය හා පර්යේෂණ

සෞඛ්‍ය ක්‍ෂේත්‍රයේ, තොරතුරු තාක්‍ෂණය රෝගී සත්කාර විප්ලවීය වෙනසක් සිදු කර ඇත. ඉලෙක්ට්‍රොනික සෞඛ්‍ය වාර්තා, ටෙලිමෙඩිසින් සහ වෛද්‍ය රූපකරණ පද්ධති වෛද්‍ය තොරතුරුවල නිරවද්‍යතාවය සහ ප්‍රවේශ්‍යතාව වැඩි දියුණු කර ඇත. පර්යේෂකයන්ට විශාල දත්ත කට්ටල විශ්ලේෂණය කිරීමට සහ ගෝලීය වශයෙන් සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට හැකියාව ලබා දීමෙන් තොරතුරු තාක්ෂණය වෛද්‍ය පර්යේෂණ වේගවත් කරයි.

අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය තුළ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ කාර්යභාරය

 

තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය තුළ ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානයක් ගන්නවා. ඒකට හේතුව තමයි. නිවැරදි අවබෝධයක් ලබා දීම උදෙසා විස්තරාත්මක හා පැහැදිලි ඉගැන්වීමක් කරන්න පරිගණකය භාවිතයෙන් හැකි වීමයි. අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රය තුළ

·                  ඉගැන්වීම සඳහා

·                  ඉගෙනීම සඳහා

·                  කළමණාකරනය සඳහා 

පරිගණකය හා තොරතුරු සන්නිවේදන තාක්ෂණය උපයෝගි කර ගන්නවා. ඉතින් පහතින් සඳහන්  අවස්ථාවන් වලදී  භාවිතය ඉතාමත් හරවත් සහ ක්‍රමවත් ලෙස සිදු කිරීමට හැකියාව පවතිනවා.

 

1.               ඉගෙනුම් සහ ඉගැන්වීම් කටයුතු වලදි විද්‍යුත් අන්තර්ගතයන් (Electronic Content)භාවිතය කිරීමට ඇති හැකියාව.  ඒ කියන්නෙ පරිගණකය භාවිතා කරල බොහොම පැහැදිලි ලෙස ඉගැන්වීම් කටයුතු කරන්න ගුරු පාර්ශවයට හැකියාව ලැබී තියෙනවා. අපි බලමු විද්‍යාව පාඩමක එන හෘදයවස්තුව වැනි ශරීර අවයව පිළිබදව කරුණු කියා දීමේදී ඒ පිළිබද විඩියෝ දර්ශනයක් මගින් ඉතාමත් පැහැදිලිව හා ඉක්මණින් කරුණු කියාදීම සිදු කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම අපිට බාහිර පරිසරය තුළ අත් හදා බලන්නට බැරි අත් දක්නින්ට බැරි යම් පරීක්ෂණ  රසායනික ක්‍රියාකාරකම් වගේ දේවල් පරිගණකය ඇසුරින් බොහොම අපූරුවට කරන්න පුළුවන්.  උදා. බෝම්බයක ක්‍රියාකාරීත්වය. 

2.               අන්තර් ජලය හා පරිගණක ජාල පහසුකම් යොදා ගනිමින් මාර්ගගත (Online) අධ්‍යාපනය හා මාර්ගගත විභාග සදහා පෙනී සිටීමට ඇති හැකියාව. මේ සඳහ ඉගෙනුම් කළමණාකරන පද්ධති භාවිතයට ගැනෙනවා.(LMS - Learning Management System) මේ සඳහා Moodle කියන විවෘත කේත මෘදුකාංගය බහුලව භාවිතා කරනවා. 

3.               පරිගණක ආධාරයෙන් ඉගෙනීම (CAL - Computer Aided Learning) මෙහිදී ශිෂ්‍යයිනට තමන් කැමති අයුරින් අධ්‍යයනයේ නියැලෙන්නට හැකියාව තියෙනවා. පරිගණකය ඇසුරින් සැකසු අධ්‍යාපනික වැඩසටහන් පරිගණකයේ මතකයේ රදවන්නටත් එහෙම නැත්නම් සුසංහිත (DVD) හා සංයුක්ත (CD) තැටි මගින් භාවිතා කරන්නටත් හැකියාව පවතිනවා. ඒ අනුව තමන් කැමති වේලාවක කැමති අයුරකින් තමන්ට ගැලපෙන වේගයකින් ඉගෙනීමට හැකියාව පවතිනවා. ඒ විතරක් නෙමෙයි මේවා නැවත නැවත භාවිතයට ගන්නටත් පුළුවන් වීම විශේෂයක්.

4.               ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලය පදනම්ව ඉගෙනීම හා ඉගැන්වීම (WBT - Web Based Training/Teaching)

5.               රූපවාහිනි ඉගැන්වීම් වැඩ සටහන්

6.               විඩියෝ සම්මන්ත්‍රණ ඇසුරින් ඉගෙනුම් ඉගැන්වීමට කටයුතු සිදු කිරීම.

7.               අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්ව සුදු පුවරුව භාවිතයෙන් ඉගැන්වීම (Interactive Whit Board ) 

8.               ඊ-පොත්(E-Books),විශ්වකෝෂ හා ශබ්ද කෝෂ (Encyclopedia, Dictionaries)  භාවිතය. 

9.               මීට අමතරව තොරතුරු ගවේෂණය උදෙසා අන්තර්ජාල භාවිතය.

10.            ඉහත කරුණු සියල්ලම භාවිතයට ගැනෙන්නේ ඉගැන්වීමට හා ඉගෙනීමටයි. ඊට අමතරව විශේෂයෙන්ම කළමණාකරන හා පරිපාලනමය කටයුතු සඳහාද පරිගණකය හා තොරතුරු සන්නිවේදන තාක්ෂණය යොදාගන්න පුළුවන්. කාර්යමණ්ඩලයේ පැමිණිම සටහන් කිරීමට ඇගිලි සලකුණු යන්ත්‍ර භාවිතය, ශිෂ්‍ය හා කාර්යමණ්ඩල තොරතුරු පරිගණක ගත දත්ත පාදක මගින් පවත්වාගැනීම, කාල සටහන් හා කාලච්ජේද වෙන්කිරීමට පරිගණක වැඩටසහන් භාවිතය වගේ දේවල් උදාහරණ ලෙස දක්වවන්න පුළුවන්.

 

 

eSafety යනු කුමක්ද ?

eSafety අන්තර්ජාලයට පමණක් සම්බන්ධ නොවේ. පරිගණක, ක්‍රීඩා, ජංගම දුරකථන, රූපවාහිනී සහ ටැබ්ලට් භාවිතය සම්බන්ධ අවදානම් ද එයට ඇතුළත් ය .

ඇති විය හැකි අවදානම්  -

• හානිකර හෝ නුසුදුසු පින්තූර හෝ වෙනත් අන්තර්ගතයන් වෙත ප්‍රවේශය
• තොරතුරු වෙත අනවසරයෙන් පිවිසීම / නැතිවීම / බෙදාගැනීම
• අන්තර්ජාලයේ ඔවුන් සමඟ සම්බන්ධකම් පවත්වන අය විසින් අපහරණයට ලක්වීමේ අවදානම.
• පුද්ගල අනුමැතියකින් හෝ අනුදැනුමකින් තොරව පුද්ගලික ඡායාරූප බෙදාගැනීම / බෙදා හැරීම
• නාඳුනන අය ඇතුළුව වෙනත් අය සමඟ නුසුදුසු සන්නිවේදනය / සම්බන්ධතා
• සයිබර් හිරිහැර කිරීම
• නුසුදුසු වීඩියෝ / අන්තර්ජාල ක්‍රීඩා සඳහා ප්‍රවේශය

 

ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය යනු කුමක්ද?

වගකිවයුතු සහ විචක්ෂණශීලී ආකාරයකින් සබැඳි සම්පත් භාවිතා කිරීමට සහ ප්‍රවේශ වීමට දරුවෙකුට ඇති හැකියාවයි . 

මෙයට සම්බන්ධ ගැටළු -

• අන්තර්ජාලයේ තොරතුරු වල ගුණාත්මකභාවය, නිරවද්‍යතාවය සහ අදාළත්වය ඇගයීමට නොහැකි වීම
• තොරතුරු වෙත අනවසරයෙන් පිවිසීම / නැතිවීම / බෙදාගැනීම
• කොල්ලකෑම සහ ප්‍රකාශන හිමිකම් උල්ලංඝනය
• සංගීතය හෝ වීඩියෝ ගොනු නීති විරෝධී ලෙස බාගත කිරීම
• තරුණ පුද්ගලයාගේ සමාජීය හා චිත්තවේගීය වර්ධනයට සහ ඉගෙනීමට බලපාන අධික ලෙස භාවිතා කිරීමේ හැකියාව .

ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනයේ දී ඊ-ආරක්‍ෂාව සහ 'ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය' කෙරෙහි විශාල අවධානයක් යොමු කර ඇති අතර, තාක්‍ෂණය ආරක්‍ෂිතව, ගෞරවාන්විතව සහ වගකීමෙන් යුතුව භාවිත කරන ආකාරය දරුවන්ට ඉගැන්වීමට පාසලේදී අපි කටයුතු කරන්නෙමු . තාක්‍ෂණය භාවිත කිරීමේදී ආරක්‍ෂාව සහ ආරක්‍ෂාව දැනීම සෑම දරුවෙකුගේම අයිතියක් බව අපි විශ්වාස කරමු.

eSafty සහ Digital Literacy උගන්වන්නේ සහ ප්‍රවර්ධනය කරන්නේ කෙසේද ?

උදාහරණ:

 

• සෑම වසරකම, අපි පාසලක් ලෙස ආරක්ෂිත අන්තර්ජාල දිනයට සහභාගී වන අතර, පාසල පුරා eSafety හි පැතිකඩ ඉහළ නංවන්නෙමු. මෙවර එහි තේමාව වන්නේ 'වෙනස වන්න: වඩා හොඳ අන්තර්ජාලයක් සඳහා එක්වන්න ' යන්නයි.
• පන්තියට සුදුසු මට්ටමින් eSafety හි විවිධ පැතිවලට දරුවන්ට හඳුන්වා දීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති ඩිජිටල් සාක්ෂරතා පාඩම් මාලාවක් අනුගමනය කරයි . ප්‍රකාශන හිමිකමට ගරු කිරීම වැනි සබැඳි හැසිරීම් ආවරණය වන පුළුල් ගැටලු ද ආමන්ත්‍රණය කෙරේ.
• බ්ලොග් සහ වෙබ් අඩවි වල අපගේ කාර්යයේ කොටසක් ලෙස පන්ති තුළ අන්තර්ජාලයේ හැසිරීම් සඳහා අපේක්ෂාවන් ස්ථාපිත කර ඇත.
• පාසල සබැඳි ප්‍රවේශය සක්‍රියව අධීක්‍ෂණය කරයි, නුසුදුසු අන්තර්ගතය අවහිර කරයි සහ එවැනි අන්තර්ගතයන් පාසල තුළ ප්‍රවේශ වීමට උත්සාහ කරන්නේ නම් පියවර ගනු ඇත. ඕනෑම බරපතල ගැටළු පාසලේ පුළුල් ආරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ගවල කොටසක් ලෙස විසඳනු ලැබේ.